Shloka 31
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
आलम्भयज्ञा: क्षत्राश्न॒ हविर्यज्ञा विश: स्मृता: । परिचारयज्ञा: शूद्रास्तु तपोयज्ञा द्विजातय:
ālam̐bhayajñāḥ kṣatrāś ca haviryajñā viśaḥ smṛtāḥ | paricārayajñāḥ śūdrās tu tapoyajñā dvijātayaḥ ||
Sinabi ni Vyāsa: Para sa mga kṣatriya, ang handog (yajña) ay nauunawaan bilang uring ‘ālam̐bha’—mga gawaing may lakas tulad ng labanan at pagganap ng kapangyarihang panghari. Para sa mga vaiśya, ang yajña ay ang pag-aalay ng havis, gaya ng ghee at iba pang handog, sa banal na apoy. Para sa mga śūdra, ang yajña ay paglilingkod at pag-aasikaso sa tatlong iba pang uri. Para sa mga “dalawang ulit na isinilang” (dvija), ang yajña ay tapa—pagpipigil sa sarili, disiplina, at pagsisikap na espirituwal. Kaya’t bawat pangkat ay tinuturuan ng anyo ng yajña na angkop sa kanyang kalagayan, upang ang tungkulin ay magturo sa kaayusang panlipunan at sa pagpipigil sa loob.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that ‘yajña’ (sacrificial duty) is not one uniform act for all; it is framed according to one’s social role and capacity—royal exertion for kṣatriyas, oblation-offering for vaiśyas, service for śūdras, and austerity/self-discipline for the twice-born—so that each life can be oriented toward dharma.
In Śānti Parva’s dharma-discourse, Vyāsa is explaining differentiated duties (varna-based obligations) by redefining ‘sacrifice’ in role-specific terms, linking social function and ethical discipline to the broader ideal of sustaining order and spiritual merit.