Shloka 9
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
समृद्धमात्रे त्रैलोक्ये प्रीतियुक्ते स्वयम्भुवि | पूर्वकालमें जब दैत्यों और दानवोंका संहार करनेवाला देवासुर-संग्राम समाप्त हो गया
samṛddhamātre trailokye prītiyukte svayambhuvi | rudrair vasubhir ādityair aśvibhyām api cārṣibhiḥ ||
Wika ni Bhīṣma: “Nang umunlad ang tatlong daigdig at ang Sariling-Isinilang na Lumikha (Brahmā) ay napuspos ng galak; nang ang mga diyos ay pinararangalan sa lahat ng dako—matapos sukatin ni Viṣṇu, sa anyong Vāmana, ang tatlong daigdig sa pamamagitan ng kaniyang mga hakbang, at nang si Indra, tagaganap ng sandaang yajña, ay maging hari ng mga diyos—ang mga tao sa apat na kaayusan ay nanatiling matatag sa kani-kanilang dharma. Sa mga araw na iyon, si Indra, panginoon ng tatlong daigdig, ay sumakay sa maharlikang elepanteng si Airāvata, nagniningning sa banal na karilagan at may apat na magagandang pangil, at lumabas upang libutin ang tatlong daigdig, napalilibutan ng mga Rudra, Vasu, Āditya, kambal na Aśvin, at mga rishi, kasama ang mga Gandharva, Nāga, Siddha, at Vidyādhara.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical-cosmic ideal: when divine authority is rightly established and worship is properly directed, human society stabilizes through adherence to one’s dharma (varṇa-dharma), producing prosperity and general well-being—an image of order (ṛta/dharma) reflected both in heaven and on earth.
After the gods’ victory and Viṣṇu’s Vāmana/Trivikrama act of measuring the three worlds, Indra becomes firmly enthroned as king of the gods. With the worlds flourishing and Brahmā pleased, Indra rides Airāvata and tours the three worlds, accompanied by major divine groups (Rudras, Vasus, Ādityas, Aśvins) and other celestial beings.