Shloka 2

अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma

Devanagari script

क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ प्राप्य राज्यं सुदुर्लभम्‌ । जित्वा चारीन्‌ नरश्रेष्ठ तप्यते कि भृशं भवान्‌,“धर्मके ज्ञाता नरश्रेष्ठ) आप क्षत्रियधर्मके अनुसार इस परम दुर्लभ राज्यको पाकर और शत्रुओंको जीतकर इतने अधिक संतप्त क्‍यों हो रहे हैं?

Transliteration

kṣatradharmeṇa dharmajña prāpya rājyaṃ sudurlabham | jitvā cārīn naraśreṣṭha tapyate ki bhṛśaṃ bhavān ||

Translation

“O nakaaalam ng dharma, O pinakamainam sa mga tao—yamang natamo mo ang kahariang napakahirap makamtan ayon sa dharma ng kṣatriya, at napagtagumpayan mo na ang iyong mga kaaway, bakit ikaw ay labis pang pinahihirapan? Bakit ang naglalagablab na pagsisisi ay patuloy pang dumadaklot sa iyo?”

Word by Word

क्षत्रधर्मेणby/through the kshatriya-duty

धर्मज्ञO knower of dharma

प्राप्यhaving obtained

राज्यम्kingdom, sovereignty

सुदुर्लभम्very hard to obtain

जित्वाhaving conquered

अरीन्enemies

नरश्रेष्ठO best of men

तप्यतेis afflicted, grieves

किम्why?

भृशम्excessively, greatly

भवान्you (honorific)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

unnamed addressee (naraśreṣṭha, dharmajña)

rājya (kingdom/sovereignty)

arī (enemies/foes)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes