Shloka 26
Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha
इसलिये ज्ञानके द्वारा बुद्धिको, बुद्धिके द्वारा मनको तथा मनके द्वारा इन्द्रिय- समुदायको निर्मल एवं शुद्ध करके अविनाशी परमात्माको प्राप्त किया जा सकता है ।।
buddhipravīṇo manasā samṛddho nirāśiṣaṁ nirguṇam abhyupaiti | paraṁ tyajantīha viloḍyamānā hutāśanaṁ vāyur ivendhanastham ||
Wika ni Bhishma: Kapag pinino ang talino sa pamamagitan ng tunay na kaalaman, pinatatatag ang isip sa pamamagitan ng luminaw na talino, at nililinis ang buong saklaw ng mga pandama sa pamamagitan ng disiplinadong isip, nagiging karapat-dapat ang tao na marating ang Di-Nasisirang Kataas-taasang Sarili. Ang bihasa sa pag-unawa at pinayaman ng maayos na isip ay lumalapit sa Walang-Katangian (nirguṇa) na Katotohanan nang walang pagnanasa. Gaya ng hangin na sa pag-ikot at pagpaypay ay nagpapaliyab sa apoy na nakatago sa kahoy, gayon din ang panloob na disiplina: sa pagtalikod sa mabababang pagkakapit sa buhay na ito, inililitaw nito ang Kataas-taasan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is presented as an inner purification sequence: knowledge clarifies the intellect, the clarified intellect steadies the mind, and the steady mind disciplines the senses. With desirelessness and detachment, one can approach the imperishable, attributeless Supreme Self.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira on the path of peace and liberation after the war, using the analogy of wind kindling fire hidden in fuel to illustrate how disciplined practice reveals the Supreme already present within.