Shloka 16
अव्यक्त–व्यक्त–कारणकार्यविवेकः
Avyakta–Vyakta and Causality: Discrimination of Field and Knower
विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिन: । रसवर्ज रसो<प्यस्य परं दृष्टवा निवर्तते
viṣayā vinivartante nirāhārasya dehinaḥ | rasavarjaṁ raso 'py asya paraṁ dṛṣṭvā nivartate ||
Wika ni Bhishma: Sa taong umiwas sa mga aliw ng pandama, umaatras ang mga bagay na pandama; subalit nananatili ang “lasa” ng pagnanasa. Ngunit kapag nasilayan nang tuwiran ang Kataas-taasang Katotohanan, pati ang natitirang pagnanasa ay napapawi. Itinuturo nito na hindi sapat ang panlabas na pagpipigil kung hindi natutunaw ang panloob na pagkakapit sa pamamagitan ng mas mataas na pagsasakatuparan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
External withdrawal from sense-objects can stop indulgence, but the inner ‘taste’ (residual craving) may persist; only direct realization of the Supreme removes that subtle attachment completely.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhīṣma teaches that true mastery over the senses is not merely abstinence but the transformation of desire through higher spiritual vision.