Yoga, Nārāyaṇa as Supreme Principle, and the Emanation of Categories
Sāṅkhya-Yoga Outline
श्रोत्रादीनि न पश्यन्ति स्वं स्वमात्मानमात्मना । सर्वज्ञ: सर्वदर्शी च सर्वज्ञस्तानि पश्यति
śrotrādīni na paśyanti svaṃ svam ātmānam ātmanā | sarvajñaḥ sarvadarśī ca sarvajñas tāni paśyati ||
Wika ni Bhīṣma: Ang tainga at ang iba pang mga pandama ay hindi nakakakita sa sariling Sarili sa pamamagitan ng sarili nilang lakas. Ngunit ang Sarili—ang ganap na nakaaalam at ang saksing nakakakita sa lahat—ang siyang nakakakita at nakaaalam sa kanilang lahat.
भीष्म उवाच
Sense-organs can apprehend external objects but cannot turn back to grasp the Self as an object. The Atman is presented as the inner witness—self-luminous, all-seeing, and therefore capable of knowing the senses and their operations.
In Śānti Parva’s instruction on peace and liberation, Bhīṣma continues his philosophical teaching, distinguishing the limited reach of the indriyas (senses) from the higher knowing principle (Atman) that observes and comprehends them.