Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
न हृदयमनुरुध्य वाड्मनो वा प्रियसुखदुर्लभतामनित्यतां च । तदुभयमुपलक्षयत्रिवाहं व्रतमिदमाजगरं शुचिश्नचरामि
na hṛdayam anurudhya vāḍ-mano vā priyasukha-durlabhatām anityatāṁ ca | tad-ubhayam upalakṣaya tri-vāhaṁ vratam idam ājagaraṁ śuciśn carāmi ||
Wika ni Bhīṣma: Nang hindi nagpapadala sa bugso ng puso, ni sa udyok ng pananalita at isipan, namumuhay ako na parang isang malinaw na nakakakita sa dalawang katotohanan: na ang mga kaligayahang tila minamahal ay bihira at di-nananatili. Sa pagtanaw sa dalawang ito nang magkasabay, isinasagawa ko nang may kadalisayan ang “ājagara-vrata”—ang panatang tulad ng pamumuhay ng sawa—na dumaraan sa buhay na may pagpipigil at matatag na pagtitiis, na hindi kumakapit at hindi nag-aangkin.
भीष्म उवाच
Pleasures that appear dear are both hard to obtain and impermanent; therefore one should not let heart-impulse, speech, or mind dictate one’s conduct. The verse commends purified restraint and patient non-striving (ājagara-vrata) grounded in clear discernment of transience.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs on dharma and inner discipline. Here he describes his own stance: he practices the ‘python vow,’ a metaphor for enduring, minimizing craving, and not chasing sense-pleasures, while maintaining purity and self-mastery.