Shloka 33
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
अपगतमसुखार्थमी हनार्थ- रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम् । तृषितमनियतं मनो नियम्तुं व्रतमिदमाजगरं शुचिश्ष॒रामि
apagata-masukha-artham īhanārtha-rūpagata-buddhir avekṣya cātma-saṁstham | tṛṣitam aniyataṁ mano niyantuṁ vratam idam ājagaraṁ śuciḥ śrāmi ||
Wika ni Bhīṣma: “Nang makita ko ang isang dakilang taong nakatatag sa Sarili—na ang pag-unawa’y tumalikod na sa lahat ng paghahangad at sa mga bagay na hinahabol bilang ‘ligaya’ ngunit sa huli’y nauuwi sa pagdurusa—nagkamit ako ng liwanag ng pagkaunawa. Kaya, upang mapasailalim ang isip na di-sanay at ginugulo ng uhaw ng pagnanasa, tinatanggap ko nang may kalinisan ang ‘panatang ahas-piton’ (ājagara-vrata), ang panata ng katahimikan at di-pagkamkam.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Craving-driven pursuits that promise pleasure often culminate in suffering; by recognizing this and cultivating dispassion, one should restrain the restless mind through disciplined observance—here symbolized by the ājagara-vrata, a practice of non-grasping and inner steadiness.
Bhishma reports that, after observing a self-abiding renunciant who is detached from painful worldly aims, he gains clarity and adopts the ‘python-vow’ as a method to subdue his own thirsting, uncontrolled mind.