Shloka 32

मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169

Devanagari script

तस्य क्षयमुपागम्य ततो भिक्षामयाचत । प्रतिश्रयं च वासार्थ भिक्षां चैवाथ वार्षिकीम्‌,ब्राह्मणने उसीके घर जाकर भिक्षाके लिये याचना की। दस्युने ब्राह्मणको रहनेके लिये एक घर देकर वर्षभर निर्वाह करनेके योग्य अन्नकी भिक्षाका प्रबन्ध कर दिया, उपयुक्त नया वस्त्र दिया और उसकी सेवामें एक युवती दासी भी दे दी, जो उस समय पतिसे रहित थी

Transliteration

tasya kṣayam upāgamya tato bhikṣām ayācata | pratiśrayaṃ ca vāsārthaṃ bhikṣāṃ caivātha vārṣikīm ||

Translation

Nang maubos ang kanyang mga panustos, siya’y lumabas upang mamalimos. Humingi rin siya ng masisilungan upang matirhan, at ng limos na sasapat sa kanyang ikabubuhay sa loob ng isang buong taon.

Word by Word

तस्यof him/that

क्षयम्ruin, depletion

उपागम्यhaving reached/approached

ततःthen, thereafter

भिक्षाम्alms

अयाचतbegged, requested

प्रतिश्रयम्lodging, shelter

चand

वासार्थम्for the purpose of dwelling

भिक्षाम्alms

चand

एवindeed, just

अथthen, moreover

वार्षिकीम्yearly, annual

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

a brahmin (implied by context)

alms (bhikṣā)

shelter/lodging (pratiśraya)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes