Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
युधिछिर उवाच निःसंशयं निश्चितधर्मशास्त्रा: सर्वे भवन्तो विदितप्रमाणा: । विज्ञातुकामस्य ममेह वाक्य- मुक्त यद्धै नैष्ठिकं तच्छुतं मे । इदं त्ववश्यं गदतो ममापि वाक््यं निबोधध्वमनन्यभावा:
Yudhiṣṭhira uvāca—niḥsaṁśayaṁ niścita-dharmaśāstrāḥ sarve bhavanto vidita-pramāṇāḥ | vijñātukāmasya mameha vākyaṁ yuktā yad dhai naiṣṭhikaṁ tac chrutaṁ me | idaṁ tv avaśyaṁ gadato mamāpi vākyaṁ nibodhadhvam ananya-bhāvāḥ ||
Wika ni Yudhiṣṭhira: “Mga kapatid! Walang alinlangan na kayong lahat ay nakarating na sa matitibay na pasya matapos siyasatin ang mga aral ng Dharmaśāstra, at batid ninyo ang mga pamantayang may kapangyarihang magpatunay. Sapagkat nais kong malaman ang inyong mga pananaw, maingat kong pinakinggan ang bawat tiyak na doktrinang inilahad ninyo rito. Ngayon, pakinggan din ninyo—nang buong buo ang isip—ang sasabihin ko.”
युधिछिर उवाच
Ethical inquiry should be grounded in śāstra and pramāṇa, but it also requires disciplined dialogue: hearing others’ settled views carefully and then presenting one’s own position with clarity, asking the audience for single-minded attention.
In the Śānti Parva’s reflective setting, Yudhiṣṭhira addresses respected interlocutors who have offered their conclusions on dharma. He acknowledges their learning and the validity of their reasoning, states that he has listened, and now requests that they listen attentively as he presents his own view.