Shloka 20
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
भृत्यान् भोगैर्द्धिषो दण्डैयों योजयति सो<र्थवान् | एतन्मतिमतां श्रेष्ठ मत॑ं मम यथातथम् | अनयोस्तु निबोध त्वं वचनं वाक्यकण्ठयो:
Arjuna uvāca |
Bhṛtyān bhogair dhiṣo daṇḍaiś ca yojayati so 'rthavān |
Etan matimatāṃ śreṣṭha mataṃ mama yathātatham |
Anayos tu nibodha tvaṃ vacanaṃ vākyakaṇṭhayoḥ ||
Sinabi ni Arjuna: “Tunay na masagana ang taong pinananatiling tapat ang mga umaasa sa kanya sa pamamagitan ng karapat-dapat na ginhawa, at pinipigil ang mga kaaway sa pamamagitan ng parusa. O pinakamahusay sa marurunong, ito ang pananaw na wari’y tama sa akin, gaya ng nararapat. Ngayon pakinggan ang mga salita ng dalawang ito—ang kanilang pananalita’y umaakyat na sa lalamunan, ibig sabihin ay sabik at nagmamadali silang magsalita.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
Prosperity and effective rule (artha) require a balanced policy: supporting one’s dependents with appropriate comforts and incentives, while restraining hostile forces through just punishment—both welfare and discipline are necessary instruments of governance.
Arjuna states his view on what constitutes true prosperity and effective control in rulership, then urges the listener to hear the impending statements of “these two,” who are portrayed as eager to speak (their words ‘at the throat’).