Shloka 15
कपोती-विलापः स्वर्गसंयोगश्च
The Dove’s Lament and Celestial Reunion
स वै क्षारकमादाय द्विजान् हत्वा वने सदा | चकार विक्रयं तेषां पतज्ञानां जनाधिप,नरेश्वर! वह प्रतिदिन जाल लेकर वनमें जाता और बहुत-से पक्षियोंको मारकर उन्हें बाजारमें बेंच दिया करता था
sa vai kṣārakam ādāya dvijān hatvā vane sadā | cakāra vikrayaṃ teṣāṃ patagjñānāṃ janādhipa, nareśvara ||
Wika ni Bhishma: O hari, ang taong iyon ay nagdadala ng lambat na panghuli ng ibon, laging pumupunta sa gubat, pumapatay ng mga ibon, at saka ipinagbibili ang mga may pakpak na iyon para sa tubo—isang kabuhayang itinatanghal dito bilang kapintasan sa moralidad, sapagkat hinahabol ang kita at hindi ang pagpipigil.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an unethical livelihood: habitual killing of living beings for commerce. In the Shanti Parva’s dharma-discourse, such conduct is typically framed as adharma because it normalizes violence and treats life as mere merchandise.
Bhishma describes a man who daily takes a bird-snare into the forest, kills many birds, and sells them in the market. The description sets up a moral evaluation of his actions within a broader discussion of righteous conduct.