Shloka 22
कपोत-लुब्धकसंवादः — Hunter’s Remorse and Renunciatory Resolve
अनया हतमेवेदमिति शास्त्रमपार्थकम् | दैतेयानुशना प्राह संशयच्छेदनं पुरा
anayā hatam evedam iti śāstram apārthakam | daiteyānuśanā prāha saṃśaya-cchedanaṃ purā ||
Wika ni Bhishma: “May ilan na nagsasabing, ‘Napabulaanan na ito ng ganito’t ganyang pangangatwiran; kaya walang saysay ang kasulatan.’ Ngunit ang pahayag na iyon ay bunga rin ng kamangmangan. Huwag unawain ang lohika na hiwalay sa śāstra, ni ang śāstra na hiwalay sa lohika; sa halip, sa tulong ng kapwa, itakda kung ano ang dapat gawin at saka sundin. Noong unang panahon, si Śukrācārya mismo ang nagturo ng prinsipyong ito na pumapawi ng pag-aalinlangan sa mga Daitya.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not dismiss śāstra as ‘useless’ merely because a particular argument seems to refute it. True discernment of dharma arises when tarka (reasoned inquiry) and śāstra (authoritative teaching) are used together to determine duty.
Bhīṣma, instructing on dharma in the Śānti Parva, cites an older precedent: Śukrācārya once taught the Daityas a principle meant to cut through doubt—namely, that scripture and reasoning should cooperate rather than compete.