Shloka 25
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
पूजन्युवाच सकृत् कृतापराधस्य तत्रैव परिलम्बतः । न तद् बुधाः प्रशंसन्ति श्रेयस्तत्रापसर्पणम्
Translation
Sinabi ni Pujanī: “Mahal na hari, ang sinumang minsang nagkasala at pagkatapos ay nananatili pa rin doon mismo na tila nakikisilong, ay hindi pinupuri ng mga pantas. Ang paglayo mula roon ang siyang ikabubuti.”
Word by Word
पूजनीयःPujaniya (a person named Pujaniya)
पूजनीयः:
Karta
TypeNoun
Rootपूजनीय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
सकृत्once
सकृत्:
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
कृतापराधस्यof one who has committed an offense
कृतापराधस्य:
TypeNoun
Rootकृतापराध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
परिलम्बतःof (him) lingering/remaining (there)
परिलम्बतः:
TypeVerb
Rootपरि-लम्ब् (धातु) / परिलम्बत् (प्रातिपदिक)
FormPresent participle (शतृ), Masculine/Neuter (agreeing with genitive singular referent), Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
तत्that (act)
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
बुधाःthe wise (men)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रशंसन्तिpraise/commend
प्रशंसन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-शंस् (धातु)
FormPresent (Laṭ), Third, Plural
श्रेयःthe better course/welfare
श्रेयः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्रthere/from there (in that situation/place)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
अपसर्पणम्withdrawing/going away
अपसर्पणम्:
TypeNoun
Rootअप-सृप् (धातु) / अपसर्पण (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
ब्रह्मदत्त उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes