Shloka 48
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
एवं विचिन्तयामास मूषिक: शरत्रुचेष्टितम्
evaṁ vicintayāmāsa mūṣikaḥ śatrucēṣṭitam |
Sa gayon, maingat na pinag-isipan ng daga ang galaw at pakana ng kaaway. Sanay siyang tumukoy ng paraan upang matamo ang layunin, at marunong magpasya kung kailan angkop ang pakikipagkasundo o ang pakikipagtunggali. Inaliw niya ang pusa at nagsalita sa matatamis na salita—itinago ang estratehiya sa anyo ng kahinahunan.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
One should read an opponent’s intentions accurately and choose the appropriate policy—conciliation or confrontation—without being misled by appearances; sweet speech can be a tool of prudent strategy, not merely sentiment.
The mouse, recognizing the enemy’s move, thinks it through and then calms the cat with gentle, pleasing words, preparing to act with calculated prudence.