आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
अमित्रो मित्रतां याति मित्र चापि प्रदुष्यति । सामर्थ्ययोगात् कार्याणामनित्या वै सदा गति:
amitraḥ mitratāṁ yāti mitraṁ cāpi praduṣyati | sāmarthyayogāt kāryāṇām anityā vai sadā gatiḥ ||
Sinabi ni Bhīṣma: Sa lakas ng nagbabagong kalagayan at kakayahan sa mga gawain ng daigdig, ang kaaway ay maaaring maging kaibigan, at maging ang kaibigan ay maaaring madungisan ng pagkapoot. Sa katotohanan, ang landas ng pagkakaaway at pagkakaibigan ay hindi kailanman nakapirmi magpakailanman; ito’y patuloy na nag-iiba ayon sa mga pangyayari.
भीष्म उवाच
Relationships of friendship and enmity are not permanent; they change according to shifting circumstances, capacities, and practical interests. Therefore one should judge situations with discernment rather than assuming fixed loyalties.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and practical wisdom after the war. Here he highlights the instability of alliances: an enemy can become a friend, and a friend can turn hostile, depending on the changing dynamics of worldly affairs.