आपद्धर्मे राज्ञः नीतिः — Bharadvāja’s Counsel on Crisis-Statecraft (Śānti Parva 138)
ऑपनआ प्रात बछ। अर: सप्तत्रिशर्दाधिकशततमोब< ध्याय: आनेवाले संकटसे सावधान रहनेके लिये दूरदर्शी
bhīṣma uvāca | anāgatavidhātā ca pratyutpannamatiś ca yaḥ | dvāv eva sukham edhete dīrghasūtrī vinaśyati ||
Wika ni Bhīṣma: “O Yudhishthira, ang taong naghahanda nang maaga laban sa panganib na darating pa lamang ay tinatawag na anāgatavidhātā; at ang taong ang talino’y agad na sumisiklab upang harapin ang biglaang krisis ay tinatawag na pratyutpannamati. Ang dalawang ito lamang ang umuunlad nang may ginhawa; ngunit ang nagpapaliban at nagpapahaba ng mga gawain ay napapahamak.”
भीष्म उवाच
Human success depends on timely intelligence: either prepare in advance for foreseeable dangers (anāgatavidhātā) or respond instantly with presence of mind (pratyutpannamati). Habitual delay (dīrghasūtrī) leads to ruin.
In the Śānti Parva’s instruction to the grieving king Yudhiṣṭhira, Bhīṣma begins an exemplum-based teaching (often linked with the ‘three fishes’ illustration) by classifying people by how they handle impending or immediate संकट (danger) and warning against procrastination.