Shloka 20
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
क्षत्रियो वृत्तिसंरोधे कस्य नादातुमर्हति । अन्यत्र तापसस्वाच्च ब्राह्मणस्वाच्च भारत
kṣatriyo vṛttisaṃrodhe kasya nādātum arhati | anyatra tāpasasvāc ca brāhmaṇasvāc ca bhārata bharatanandana ||
Wika ni Bhīṣma: “O Bhārata, ligaya ng angkan ng Bharata! Kapag naputol ang ikabubuhay ng isang kshatriya, kanino siya hindi pinahihintulutang kumuha ng yaman? Sa kaninuman—maliban sa isang ascetic na nagsasagawa ng tapas at sa isang brāhmaṇa. Sa gayong kagipitan, maaari siyang kumuha sa iba, ngunit hindi niya dapat labagin ang pinangangalagaang ari-arian ng mga nakatalaga sa pag-austeridad at sa buhay-Veda.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In a survival crisis (āpaddharma), a kṣatriya may procure resources even by taking wealth, but dharma sets firm limits: the property of ascetics and brāhmaṇas is specially protected and must not be seized.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on rājadharma and exceptional rules for times of distress. Here he clarifies what a kṣatriya may do when deprived of livelihood, while exempting ascetics and brāhmaṇas from such exactions.