Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
अशंकमानो वचनमनसूयुरिदं शृणु । राज्ञ: कोशक्षयादेव जायते बलसंक्षय:,तुम मेरी बातपर संदेह न करते हुए दोषदृष्टिका परित्याग करके यह उपदेश सुनो। खजानेके नष्ट होनेसे ही राजाके बलका नाश होता है
aśaṅkamāno vacanam anasūyur idaṃ śṛṇu | rājñaḥ kośa-kṣayād eva jāyate bala-saṅkṣayaḥ ||
Wika ni Bhīṣma: “Pakinggan mo ang aral na ito nang walang pag-aalinlangan at walang paghahanap ng kapintasan. Sapagkat sa pagkaubos ng kabang-yaman ng hari nagmumula, nang di maiiwasan, ang paghina ng kanyang kapangyarihan.”
भीष्म उवाच
A ruler’s effective power depends on the health of the treasury; when the treasury is depleted, the king’s strength—especially administrative and military capacity—declines. The listener should receive such counsel without suspicion or fault-finding.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma is advising the king (Yudhiṣṭhira in context) on practical foundations of governance, emphasizing that economic resources (kośa) sustain royal power (bala) and urging an open, non-censorious attitude toward counsel.