Shloka 1
Āpad-dharma and Discernment in Livelihood (आपद्धर्मे विज्ञानबलम्)
ऑपनआक्रा बछ। जज स::ः: - आशाको अत्यन्त कृश कहनेका तात्पर्य यह है कि वह मनुष्यको अत्यन्त कृश बना देती है। एकोनत्रिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: यम और गौतमका संवाद युधिछिर उवाच नामृतस्येव पर्याप्तिर्ममास्ति ब्रुवति त्वयि । यथा हि स्वात्मवृत्तिस्थस्तथा तृप्तोडस्मि भारत
yudhiṣṭhira uvāca | amṛtasyeva paryāptir mamāsti bruvati tvayi | yathā hi svātmavṛttisthaḥ tathā tṛpto'smi bhārata ||
Wika ni Yudhiṣṭhira: O Bhārata, kapag ikaw ay nagsasalita, wala akong nadaramang “sapat na”—gaya ng pag-inom ng nektar na hindi kailanman ganap na nakabubusog, bagkus ay lalo pang nagpapasidhi ng pagnanais na uminom. At kung paanong ang isang yogin, na lubog sa pagninilay sa Kataas-taasang Sarili, ay napupuspos ng sukdulang ligaya, gayon din ako: habang nakikinig sa iyong aral, dama ko ang malalim na kasiyahan at kaganapan.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse praises the inexhaustible value of dharma-instruction: true wisdom does not produce boredom or satiety; like nectar it increases longing for more, and like yogic absorption it yields inner fulfillment.
At the opening of the chapter, Yudhiṣṭhira addresses the elder teacher (styled ‘Bhārata’) and expresses that he never feels ‘enough’ of the ongoing counsel on dharma; listening both intensifies his desire to hear more and brings him a yogin-like contentment.