Shloka 39
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
क्षुपस्तु मनवे प्रादादादित्यतनयाय च । पुत्रेभ्य: श्राद्धदेवस्तु सूक्ष्मधर्मार्थकारणात्,भृगुने वह धर्मसमाहित दण्ड ऋषियोंको दिया। ऋषियोंने लोकपालोंको, लोकपालोंने क्षुपको, क्षुपने सूर्यपुत्र मनु (श्राद्धदेव) को और श्राद्धदेवने सूक्ष्म धर्म तथा अर्थकी रक्षाके लिये उसे अपने पुत्रोंको सौंप दिया
kṣupas tu manave prādād ādityatanayāya ca | putrebhyaḥ śrāddhadevas tu sūkṣma-dharmārtha-kāraṇāt ||
Wika ni Vasuharoma: “Ipinasa ni Kṣupa iyon kay Manu, ang anak ng Araw. Si Manu—na kilala bilang Śrāddhadeva—ay ipinagkatiwala naman ito sa kaniyang mga anak na lalaki, upang mapangalagaan nang maselan ang Dharma at artha.” Binibigyang-diin ng taludtod na ang kasangkapang may awtoridad o kautusan ay dapat ipasa sa lehitimong linya, upang mapangalagaan ang kaayusan, katarungan, at kasaganaan sa pamamagitan ng pag-unawa at hindi sa dahas lamang.
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
That instruments of governance and moral regulation must be transmitted through rightful lineage and applied with subtle discernment to protect both dharma (justice/moral order) and artha (welfare/polity).
Vasu-haroma recounts a chain of custody: Kṣupa gives the entrusted authority to Vaivasvata Manu (Śrāddhadeva), and Manu then assigns it to his sons to ensure the careful maintenance of dharma and artha.