Shloka 20
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
आश्रयो धार्तराष्ट्राणां मानी तीक्षणपराक्रम: । अमर्षी नित्यसंरम्भी क्षेप्तास्माकं रणे रणे,जिनमें दस हजार हाथियोंका बल था, संसारमें जिनका सामना करनेवाला दूसरा कोई भी महारथी नहीं था, जो रणभूमिमें सिंहके समान खेलते हुए विचरते थे, जो बुद्धिमान् दयालु, दाता, सयंमपूर्वक व्रतका पालन करनेवाले और धुृतराष्ट्रपुत्रोंके आश्रय थे; अभिमानी, तीव्रपराक्रमी, अमर्षशील, नित्य रोषमें भरे रहनेवाले तथा प्रत्येक युद्धमें हमलोगोंपर अस्त्रों एवं वाग्बाणोंका प्रहार करनेवाले थे, जिनमें विचित्र प्रकारसे युद्ध करनेकी कला थी, जो शीघ्रतापूर्वक अस्त्र चलानेवाले, धरनुर्वेदके विद्वान् तथा अद्भुत पराक्रम कर दिखानेवाले थे, वे कर्ण गुप्तरूपसे उत्पन्न हुए कुन्तीके पुत्र और हमलोगोंके बड़े भाई थे; यह बात हमारे सुननेमें आयी है
yudhiṣṭhira uvāca | āśrayo dhārtarāṣṭrāṇāṁ mānī tīkṣṇaparākramaḥ | amarṣī nityasaṁrambhī kṣeptāsmākaṁ raṇe raṇe |
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Siya ang pangunahing sandigan ng mga anak ni Dhṛtarāṣṭra—mapagmataas, may talim na lakas ng loob, hindi matiis ang paglapastangan, at laging madaling mag-alab. Sa labanan matapos ang labanan, sinasalakay niya kami, inihahagis kapwa ang sandata at ang mga salitang nananakit. Ang mandirigmang walang kapantay sa daigdig, leon sa larangan—siya raw ang aming nakatatandang kapatid: si Karṇa, ang lihim na anak ni Kuntī.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked pride and perpetual anger can make a person formidable yet ethically dangerous; it also frames Karṇa’s power within a tragic moral context—his loyalty to the Kauravas and hostility toward his own brothers complicate simple judgments of virtue and vice.
Yudhiṣṭhira is describing Karṇa as the chief pillar of the Kauravas—proud, fierce, and constantly aggressive toward the Pāṇḍavas in every conflict—while acknowledging the painful report that Karṇa is actually their elder brother, Kuntī’s son born in secrecy.