रणभूमिवर्णनम् — Devāsuropama-yuddha and the ‘River’ Metaphor of the Battlefield
विधुन्वन् कार्मुकं चित्र भारघ्नं वेगवत्तरम् । रथप्रवरमास्थाय सैन्धवाश्वंं महारथ:
vidhunvan kārmukaṃ citraṃ bhāraghnaṃ vegavattaram | rathapravaram āsthāya saindhavāśvaṃ mahārathaḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: O Hari, habang pinanginginig ang kanyang kahanga-hangang busog—na wari’y pumupuksa sa bigat at ubod ng bilis—at sumasakay sa pangunahing karwaheng hila ng mga kabayong Sindhu, ang dakilang mandirigma ay sumulong upang hampasin ang mga Pāṇḍava. Ipinakikita ng tagpong ito ang madilim na pag-igting ng digmaan: sa isang panig, may pag-alo at maayos na pormasyon; sa kabila, ang mapagpasiyang pagsalakay ng isang pinuno, na tinipon ang lakas tungo sa marahas na wakas.
संजय उवाच
The verse highlights how, in war, leadership manifests through readiness, morale, and disciplined deployment of strength; ethically, it points to the sobering reality that skill and resolve can be directed toward destructive ends, reminding readers to weigh power against dharma.
Sañjaya describes a great warrior mounting a superior chariot drawn by Sindhu-bred horses and brandishing a remarkable, swift bow, then moving to attack the Pāṇḍavas—signaling an escalation and organized offensive in the battle.