Kurukṣetra–Samantapañcaka Māhātmya: King Kuru’s Ploughing and Indra’s Boon (प्रजापतेरुत्तरवेदिः समन्तपञ्चकं)
वार्थकेन च राजेन्द्र तपसा चैव कर्शिता । राजेन्द्र! परिश्रमसे थक जानेपर भी वह अपने-आपको कृतार्थ मानती रही। धीरे-धीरे बुढ़ापा और तपस्याने उसे दुर्बल बना दिया
vārthakena ca rājendra tapasā caiva karśitā |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O hari, siya’y napahina kapwa ng dumarating na katandaan at ng kanyang pag-aaske. Kahit pagod na pagod sa walang humpay na pagsisikap, patuloy pa rin niyang itinuring ang sarili na ganap; at sa paglipas ng panahon, ang pagtanda at ang buhay ng pagtitimpi ay nag-iwan sa kanyang katawan na marupok.”
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights the ethical ideal of steadfastness: one may pursue tapas and duty with inner contentment, yet the body remains subject to decline. It implicitly balances spiritual resolve with recognition of human limitation.
Vaiśaṃpāyana describes a woman’s condition to the king: she has continued her austere practice and effort, feeling inwardly accomplished, but over time age and ascetic hardship have made her physically weak.