Shloka 34
Kapālamocana-tīrtha (Auśanasa) and Balarāma’s Sarasvatī Pilgrimage
जायन्तीं रुचिरापाड़ीं दिग्वाससमनिन्दिताम् | सरस्वत्यां महाराज चस्कन्दे वीर्यमम्भसि,भरतनन्दन! महाराज! एक समयकी बात है, कोई सुन्दर नेत्रोंवाली अनिन््द्य सुन्दरी रमणी सरस्वतीके जलमें नहा रही थी। दैवयोगसे मंकणक मुनिकी दृष्टि उसपर पड़ गयी और उनका वीर्य स्खलित होकर जलमें गिर पड़ा
jayantīṃ rucirāpāṅgīṃ digvāsasam aninditām | sarasvatyāṃ mahārāja caskande vīryam ambhasi ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O dakilang hari, noong minsan ay may isang dalagang walang kapintasan at maganda—si Jayantī—na kaakit-akit ang mga sulyap, na naliligo sa mga tubig ng Sarasvatī. Sa lakas ng tadhana, napadako sa kaniya ang tingin ng pantas na si Maṅkaṇaka, at ang kaniyang binhi ay nabuga nang di sinasadya at nahulog sa tubig.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how even ascetics can be tested by sudden sensory contact, and frames the event as daiva (fate), underscoring the ethical importance of vigilance and self-restraint (saṃyama) rather than complacency.
A woman named Jayantī is bathing in the Sarasvatī; the sage Maṅkaṇaka happens to see her, and his semen is involuntarily discharged into the river water, setting up subsequent narrative consequences.