Shloka 226
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
एतावदुकक््त्वा वचनं विरराम जनाधिप: । “भरतश्रेष्ठ) आज मैं भाइयोंसहित तुम्हारा वध करके उन यशस्वी क्षत्रियोंक ऋणसे उऋण हो जाऊँगा। बाह्लीक
sañjaya uvāca | etāvad uktvā vacanaṁ virarāma janādhipaḥ | “bharataśreṣṭha, adya ahaṁ bhrātṛbhiḥ saha tvāṁ hatvā teṣu yaśasviṣu kṣatriyeṣu ṛṇād uṛṇo bhaviṣyāmi | bāhlīka-droṇa-bhīṣma-mahāmanā-karṇa-śūravīra-jayadratha-bhagadattta-madrarājaśalya-bhūriśravāḥ-subalakumāra-śakuni-tathā putra-mitra-suhṛd-bandhu-bāndhaveṣu ca ṛṇād api uṛṇo bhaviṣyāmi” iti | rājā duryodhana etāvad uktvā tūṣṇīṁ babhūva |
Sabi ni Sañjaya: Pagkasambit ng mga salitang iyon, ang panginoon ng mga tao ay tumahimik. “O pinakamahusay sa angkan ng Bharata, ngayong araw, kasama ng aking mga kapatid, papatayin ko kayo at sa gayon ay makakalaya ako sa utang na loob na aking taglay sa mga tanyag na kṣatriya. Makakalaya rin ako sa pagkakautang na loob ko kina Bāhlīka, Droṇa, Bhīṣma, ang dakilang-loob na Karṇa, ang bayaning Jayadratha, Bhagadatta, si Śalya na hari ng Madra, Bhūriśravā, si Śakuni na anak ni Subala; at gayundin sa utang na loob ko sa aking mga anak, mga kaibigan, mga nagmamalasakit, at mga kamag-anak.” Pagkasabi nito, tumahimik si Haring Duryodhana.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames warfare as a network of obligations (ṛṇa): Duryodhana interprets loyalty to elders, allies, and kin as a debt to be repaid through decisive action in battle. Ethically, it highlights how the language of duty and gratitude can be used to justify violence, revealing the tension between personal obligation and broader dharma.
Sañjaya reports that Duryodhana, after declaring his intention to kill his opponent with the help of his brothers, claims he will thereby become ‘free of debt’ to prominent warriors and to his own relations who have supported him. After this declaration of resolve, he falls silent.