Shloka 38

अध्याय ३: कृपस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः

Kṛpa’s Counsel to Duryodhana

Devanagari script

पारावतसवर्णाश्वं कोविदारवरध्वजम्‌ । धृष्टद्युम्नं रणे दृष्टवा त्वदीया: प्राद्रवन्‌ू भयात्‌,जिनके रथमें कबूतरके समान रंगवाले घोड़े जुते हुए थे तथा रथकी श्रेष्ठ ध्वजापर कचनारवृक्षका चिह्न बना हुआ था, उन धृष्टद्युम्नको रणभूमिमें उपस्थित देख आपके सैनिक भयसे भाग खड़े हुए

Transliteration

pārāvata-savarṇāśvaṁ kovidāra-vara-dhvajam | dhṛṣṭadyumnam raṇe dṛṣṭvā tvadīyāḥ prādravan bhayāt ||

Translation

Wika ni Sañjaya: Nang makita si Dhṛṣṭadyumna sa larangan—na ang kaniyang karwahe ay hinihila ng mga kabayong kulay-kalapati at ang maringal na watawat ay may sagisag ng punong kovidāra (kachanāra)—ang mga mandirigma mo ay nagsitakas sa takot.

Word by Word

पारावतसवर्णाश्वम्him whose horses are dove-colored

कोविदारवरध्वजम्him whose excellent banner bears the kovidāra emblem

धृष्टद्युम्नम्Dhṛṣṭadyumna

रणेin battle

दृष्ट्वाhaving seen

त्वदीयाःyour (men/soldiers)

प्राद्रवन्ran away / fled

भयात्from fear

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛṣṭadyumna

Kovidāra (kachanāra) tree emblem

Chariot banner (dhvaja)

Dove-colored horses

Kaurava soldiers (tvadīyāḥ)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes