Shloka 72

द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake

Devanagari script

शयनीयानि शुभ्राणि स्पर्थ्यास्तरणवन्ति च । समादाय ययुस्तूर्ण नगरं दाररक्षिण:,प्रजानाथ! उनके साथ हाथोंमें बेंतकी छड़ी लिये द्वारपाल भी चल रहे थे। रानियोंकी रक्षामें नियुक्त हुए सेवक शुभ्र एवं बहुमूल्य बिछौने लेकर शीघ्रतापूर्वक नगरकी ओर चलने लगे

Transliteration

śayanīyāni śubhrāṇi spṛthyāstaraṇavanti ca | samādāya yayus tūrṇaṁ nagaraṁ dārarakṣiṇaḥ ||

Translation

Sinabi ni Sañjaya: Kinuha ng mga aliping itinalaga upang magbantay sa silid ng kababaihan ang mapuputi at malilinis na higaan, kasama ang mahahalagang sapin at pantakip, at nagmadaling tumungo sa lungsod; at sumama rin ang mga bantay-pinto, may tungkod sa kamay, upang panatilihin ang kaayusan at pag-iingat.

Word by Word

शयनीयानिbeds, beddings

शुभ्राणिwhite, bright

स्पर्ध्यानिvaluable, enviable

आस्तरणवन्तिhaving coverings/spreads

चand

समादायhaving taken up, taking along

ययुःthey went

तूर्णम्quickly

नगरम्to the city

दाररक्षिणःguards/protectors of the wives (women's quarters)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

nagara (city)

dārarakṣiṇaḥ (guards of the women’s quarters)

dvārapālāḥ (gatekeepers, implied by context)

vetra-daṇḍa (staff/cane, implied by context)

śayanīya (bedding)

āstaraṇa (coverings/spreads)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes