Shloka 41
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
Devanagari script
अनुज्ञातस्त्वहं तेन न्यस्तवर्मा निरायुध: । प्रातिष्ठं येन नगरं सायाद्वले रुधिरोक्षित:,उनके इस प्रकार आज्ञा देनेपर मैंने कवच उतार दिया और अस्त्र-शस्त्रोंसे रहित हो सायंकालके समय नगरकी ओर प्रस्थित हुआ। उस समय मेरा सारा शरीर रक्तसे भीगा हुआ था
Transliteration
anujñātas tv ahaṃ tena nyastavarmā nirāyudhaḥ | prātiṣṭhaṃ yena nagaraṃ sāyād vale rudhirokṣitaḥ ||
Translation
Sinabi ni Sañjaya: Nang pahintulutan niya ako, hinubad ko ang aking baluti at, walang sandata, naglakad patungo sa lungsod sa dapithapon. Noon, ang buong katawan ko’y basang-basa sa dugo.
Word by Word
अनुज्ञातःpermitted, allowed
अनुज्ञातः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुज्ञात (√ज्ञा + अनु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
तेनby him/thereby
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
न्यस्त-वर्माhaving laid aside armor
न्यस्त-वर्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootन्यस्तवर्मन् (न्यस्त + वर्मन्)
FormMasculine, Nominative, Singular
निरायुधःunarmed
निरायुधः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिरायुध
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रातिष्ठम्I set out, departed
प्रातिष्ठम्:
TypeVerb
Rootप्र-√स्था (स्थाः)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular, Parasmaipada
येनby which/whereby
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
नगरम्city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
साय-अद्वलेat Sāyādvala (place)
साय-अद्वले:
Adhikarana
TypeNoun (proper/place-name)
Rootसायाद्वल (साय + अद्वल)
FormNeuter, Locative, Singular
रुधिर-उक्षितःsprinkled/soaked with blood
रुधिर-उक्षितः:
Karta
TypeAdjective
Rootरुधिरोक्षित (रुधिर + उक्षित, √उक्ष् + क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaN
nagara (the city)V
varman (armour)Ā
āyudha (weapons)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes