Previous Verse
Next Verse

Shloka 516

शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni

with Ulūka’s fall

परिवत्रू रणे भीम॑ किरन्तो विविधान्‌ शरान्‌ । उस वीरके मारे जानेपर उसके सेवकोंने नाना प्रकारके बाणोंकी वर्षा करते हुए रणभूमिमें भीमसेनको सब ओरसे घेर लिया

sañjaya uvāca | parivatrū raṇe bhīmaṃ kiranto vividhān śarān | tasmin vīrake māre jāne tasya sevakā nānāprakārakabāṇavarṣaṃ kurvanto raṇabhūmau bhīmasenaṃ sarvataḥ paryavārayam |

Sinabi ni Sanjaya: “Sa gitna ng labanan, binuhusan nila si Bhīma ng sari-saring palaso. Nang mapatay ang mandirigmang iyon, ang kaniyang mga tagapaglingkod, na nagpaulan ng iba’t ibang palaso, ay pumaligid kay Bhīmasena sa lahat ng panig sa larangan ng digmaan.”

परिवत्रूParivatṛu (a warrior’s name)
परिवत्रू:
Karta
TypeNoun
Rootपरिवत्रु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
किरन्तःscattering, showering
किरन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootकॄ (धातु) → किरन्त् (वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
विविधान्various
विविधान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma (Bhīmasena)
T
the slain warrior (vīraka)
A
attendants/retainers (sevakāḥ)
A
arrows (śara/bāṇa)
B
battlefield (raṇa/raṇabhūmi)

Educational Q&A

The verse highlights the battlefield ethic of steadfastness and the retainer’s loyalty: even after their leader falls, his followers continue their duty in combat, showing commitment and collective resolve amid the harsh demands of kṣatriya warfare.

Sañjaya describes Bhīma being attacked with a heavy shower of arrows. After a particular warrior is killed, that warrior’s attendants retaliate by unleashing varied arrow volleys and surrounding Bhīma on all sides on the battlefield.