अध्याय २२ — अमर्याद-युद्धवर्णन
Unrestrained Battle Description and Śakuni’s Rear Assault
योधयन्तावपश्येतां कृतप्रतिकृतैषिणौ । वे दोनों वीर महारथी उत्तम कुलमें उत्पन्न हुए थे! अतः समरांगणमें एक-दूसरेके प्रहारका प्रतीकार करनेकी इच्छा रखकर जूझते दिखायी देते थे
yodhayantāv apaśyetāṃ kṛta-pratikṛtaiṣiṇau |
Wika ni Sañjaya: Habang sila’y naglalaban, nakita silang parang dalawang mandirigmang ang hangad ay gantihan ang bawat hampas ng katumbas na hampas—bawat isa’y naghahanap ng nararapat na tugon sa nagawa. Ipinanganak sa marangal na angkan at sinanay bilang mga dakilang mandirigmang karwahe, nagtagisan sila sa larangan ng digmaan na may matibay na pasya: salubungin ang tama ng kalaban ng kapantay na ganti, ayon sa mabagsik na batas ng labanan kapag dangal at paghihiganti ang nagiging agarang tuntunin.
संजय उवाच
The verse highlights the battlefield ethic of immediate reciprocity—answering an inflicted act with a counter-act. It points to how, within kṣatriya warfare, honor and duty can narrow into a code of requital, raising ethical tension between righteous restraint and retaliatory impulse.
Sañjaya describes two opposing warriors locked in combat, visibly striving to counter each other’s attacks. Their demeanor is characterized by a mutual intent to repay strikes with matching counterstrikes as the duel unfolds.