Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Book 9 (Śalya-parva), Adhyāya 13 — Arjuna’s Arrow-storm and the Drauṇi Confrontation

माननीय नरेश! समरांगणमें शूरवीर शल्यने उन महारथियोंद्वारा पीड़ित होनेपर भी विजयके लिये यत्नशील हो भार सहन करनेमें समर्थ और शत्रुके वेगका नाश करनेवाले एक भयंकर धनुषको खींचकर सात्यकिको पचीस, भीमसेनको सत्तर और नकुलको सात बाण मारे ।। ततः सविशिखं चापं सहदेवस्य धन्विन: । छित्त्वा भल्लेन समरे विव्याधैनं त्रिसप्तभि:,तत्पश्चात्‌ समरभूमिमें एक भल्लके द्वारा धनुर्धर सहदेवके बाणसहित धनुषको काटकर शल्यने उन्हें इक्कीस बाणोंसे घायल कर दिया

sajaya uv01ca |

m01nan2bya nare5ba! samar0145ga47e 5b6brav2bra5b 5balyo mah01rathair api p2b0dita25 san vijay01ya yatnam 01sthita25 bh01ra-sahana-samartha25 5batru-vega-n015baka25 ghora43 dhanu25 01k5b63ya s01tyaki43 paf1cavi435baty01 bh2bmasena43 saptaty01 nakula43 sapta-bhi25 5barair av01k63ipat ||

tata25 sa-vi5bikha43 c01pa43 sahadevasya dhanvina25 |

chittv01 bhallena samare vivy01dha ena43 tri-saptabhi25 ||

Sinabi ni Sañjaya: O kagalang-galang na hari, sa larangan ng digmaan ang bayaning si Śalya—bagaman pinipiga ng mga dakilang mandirigmang nakasakay sa karwahe—ay nagsikap pa rin para sa tagumpay. May lakas siyang magbata ng bigat at wasakin ang bugso ng kaaway; kaya hinila niya ang kanyang nakapanghihilakbot na busog at pinana si Sātyaki ng dalawampu’t lima, si Bhīmasena ng pitumpu, at si Nakula ng pito. Pagkaraan, sa labang iyon, sa pamamagitan ng isang palasong bhalla ay pinutol niya ang busog ng mamamanang si Sahadeva kasama ang palasong nakasalang, at saka niya tinuhog si Sahadeva ng dalawampu’t isang palaso.

ततःthen
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
सविशिखम्with arrows (lit. with arrow-tips/shafts)
सविशिखम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस-विशिख
FormNeuter, Accusative, Singular
चापम्bow
चापम्:
Karma
TypeNoun
Rootचाप
FormNeuter, Accusative, Singular
सहदेवस्यof Sahadeva
सहदेवस्य:
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
धन्विनःof the archer
धन्विनः:
TypeNoun
Rootधन्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
छित्त्वाhaving cut
छित्त्वा:
TypeVerb
Rootछिद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
भल्लेनwith a bhalla-arrow
भल्लेन:
Karana
TypeNoun
Rootभल्ल
FormMasculine, Instrumental, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
विव्याधpierced/wounded
विव्याध:
TypeVerb
Rootव्यध्
Formलिट् (perfect), Third, Singular, Parasmaipada
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्यय)
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिसप्तभिःwith twenty-one (arrows)
त्रिसप्तभिः:
Karana
TypeNumeral
Rootत्रि-सप्त
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra (addressed as king)
S
Shalya
M
Maharathas (great chariot-warriors)
S
Satyaki
B
Bhimasena
N
Nakula
S
Sahadeva
B
Bow (dhanu/capa)
A
Arrows (bana/sara)
B
Bhalla-arrow

Educational Q&A

The verse underscores the warrior ethic of steadfast effort under pressure: even when afflicted, a fighter must maintain composure, endure hardship, and neutralize the opponentbcs force. Ethically, it reflects the Mahabharatabcs grim realism14valor and skill operate within a destructive conflict whose costs are implicit in the repeated wounding and disarming.

Sanjaya reports that Shalya, despite being hard-pressed, draws his formidable bow and showers arrows on Satyaki, Bhima, and Nakula. He then uses a bhalla-arrow to cut Sahadevabcs bow (with the arrow set) and wounds Sahadeva with twenty-one arrows, effectively disarming and disabling him.