शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
रथं विशकलीकर्तु समारब्धौ विशाम्पते । राजन! प्रजानाथ! उन दोनों भाइयोंने झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा नकुलके रथके टुकड़े-टुकड़े करनेकी चेष्टा आरम्भ की
rathaṁ viśakalīkartuṁ samārabdhau viśāmpate | rājan prajānātha |
Sinabi ni Sañjaya: O hari, panginoon ng bayan, tagapangalaga ng iyong mga nasasakupan—sinimulan ng dalawang magkapatid na iyon ang pagsisikap na durugin ang karwahe ni Nakula hanggang maging pira-piraso, sa pamamagitan ng pagpapakawala ng mga palasong may baluktot na buhol at kasukasuan upang mabasag ito. Ipinakikita ng tagpong ito ang malupit na katumpakan ng taktika sa digmaan: ang pagpinsala sa sasakyan ng mandirigma ay tuwirang pag-atake sa kanyang kakayahang lumaban at mabuhay.
संजय उवाच
The verse highlights a wartime ethic where strategy often targets an opponent’s means of fighting—here, the chariot—showing how power and skill can be used to incapacitate rather than merely confront. It invites reflection on the moral tension between tactical necessity in dharma-yuddha ideals and the brutal realities of combat.
Sañjaya reports to the king that two brothers have begun an assault aimed at destroying Nakula’s chariot, using specialized bent or crooked-jointed arrows to break it apart and thereby weaken Nakula’s position in the battle.