Shloka 21
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
Devanagari script
चित्रसेनं विशस्तं तु दृष्टवा तत्र महारथा: | साधुवादस्वनांश्चक्रुः सिंहनादांश्व पुष्कलान्,सूर्यके समान तेजस्वी चित्रसेन रथके पिछले भागमें गिर पड़ा। चित्रसेनको मारा गया देख वहाँ खड़े हुए पाण्डव महारथी नकुलको साधुवाद देने और प्रचुरमात्रामें सिंहनाद करने लगे
Translation
Nang makita si Citrasena na napatay, ang mga dakilang mandirigmang-karwahe roon ay nagpalaganap ng mga sigaw ng papuri at nagpaalingawngaw ng masisidhing ungol ng leon.
Word by Word
चित्रसेनम्Chitrasena (as object)
चित्रसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्रसेन
FormMasculine, Accusative, Singular
विशस्तम्slain
विशस्तम्:
Karma
TypeAdjective
Root√शस् (to kill/praise) + वि (prefix); PPP: विशस्त
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Root√दृश् (to see)
FormAbsolutive (Gerund)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Plural
साधुवादस्वनान्sounds of acclamation/approval
साधुवादस्वनान्:
Karma
TypeNoun
Rootसाधुवादस्वन
FormMasculine, Accusative, Plural
चक्रुःthey made/uttered
चक्रुः:
TypeVerb
Root√कृ (to do/make)
FormPerfect, 3rd, Plural
सिंहनादान्lion-roars (war-cries)
सिंहनादान्:
Karma
TypeNoun
Rootसिंहनाद
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पुष्कलान्abundant, copious
पुष्कलान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुष्कल
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes