Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
अकरोच्छिबिरे तेषां रजन्यां द्विगुणं तम:ः । उन दौड़ते हुए घोड़ों और हाथियोंने अपने पैरोंसे जो धूल उड़ायी थी, उसने पाण्डवोंके शिविरमें रात्रिके अन्धकारको दुगुना कर दिया
sañjaya uvāca | akaroc chibire teṣāṃ rajanyāṃ dviguṇaṃ tamaḥ |
Sinabi ni Sañjaya: Sa kanilang kampo, sa gitna ng gabi, ang dilim ay naging doble ang kapal—dahil sa alikabok na inihahagis pataas ng mga paa ng nag-uunahang kabayo at elepante. Ipinapakita ng tanawing ito na ang karahasan ng digmaan ay hindi lamang tumatama sa katawan; binabalot din nito ang pag-unawa at pinatitindi ang sindak at ang pagdilim ng budhi sa isang paglusob sa gabi.
संजय उवाच
The verse highlights how war amplifies not only physical danger but also psychological and moral darkness—confusion, fear, and loss of clarity—especially in a night assault where visibility and discernment are diminished.
Sañjaya describes the night-time conditions in the camp: dust raised by fast-moving horses and elephants thickens the darkness, creating an atmosphere suited to stealth, panic, and sudden violence.