Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Rudra’s Omitted Share in the Yajña (रुद्रभागानुपपत्तिः — यज्ञोपाख्यानम्)

भगस्य नयने चैव बाहू च सवितुस्तथा | प्रादात्‌ पूृष्णश्व॒ दशनान्‌ पुनर्यज्ञांश्व पाण्डव,पाण्डुनन्दन! फिर भगवान्‌ शिवने भगको आँखें, सविताको दोनों बाँहें, पूषाको दाँत और देवताओंको यज्ञ प्रदान किये

bhagasya nayane caiva bāhū ca savituḥ tathā | prādāt pūṣṇaś ca daśanān punar yajñāṃś ca pāṇḍava ||

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Ipinanauli ni Śiva ang nawala sa naunang alitan ng mga diyos—ibinalik niya kay Bhaga ang mga mata, isinauli kay Savitṛ ang dalawang bisig, at ibinalik kay Pūṣan ang mga ngipin; at muli rin niyang itinatag ang mga ritwal ng yajña para sa mga diyos.

भगस्यof Bhaga
भगस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootभग
FormMasculine, Genitive, Singular
नयनेtwo eyes
नयने:
Karma
TypeNoun
Rootनयन
FormNeuter, Accusative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
बाहूtwo arms
बाहू:
Karma
TypeNoun
Rootबाहु
FormMasculine, Accusative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
सवितुःof Savitṛ (the Sun-god)
सवितुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootसवितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
तथाlikewise/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
प्रादात्gave/bestowed
प्रादात्:
TypeVerb
Rootदा
FormAorist (simple past), 3rd, Singular, Parasmaipada
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपूषन्
FormMasculine, Genitive, Singular
दशनान्teeth
दशनान्:
Karma
TypeNoun
Rootदशन
FormMasculine, Accusative, Plural
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
यज्ञान्sacrifices
यज्ञान्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
पाण्डवO Pāṇḍava
पाण्डव:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Vocative, Singular
पाण्डुनन्दनO son of Pāṇḍu
पाण्डुनन्दन:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपाण्डु-नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
Ś
Śiva
B
Bhaga
S
Savitṛ
P
Pūṣan
Y
Yajña (sacrificial rites)
P
Pāṇḍava (addressee)

Educational Q&A

Even after destructive conflict, dharma is affirmed through restoration of rightful functions: the gods regain their capacities, and yajña—symbolizing duty, reciprocity, and social-cosmic maintenance—is re-established, indicating that order must be repaired, not merely avenged.

Vaiśaṃpāyana narrates that Śiva grants back what certain deities had lost—Bhaga’s eyes, Savitṛ’s arms, Pūṣan’s teeth—and restores the gods’ sacrificial rites, marking a return to stability after a prior disruption.