Shloka 16
Rudra’s Omitted Share in the Yajña (रुद्रभागानुपपत्तिः — यज्ञोपाख्यानम्)
त्यम्बक: सवितुर्बाहू भगस्य नयने तथा । पूृष्णश्न दशनान् क्रुद्धों धनुष्कोट्या व्यशातयत्
tryambakaḥ savitur bāhū bhagasya nayane tathā | pūṣṇaś ca daśanān kruddho dhanuṣkoṭyā vyaśātayat ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Sa tindi ng poot, si Tryambaka (Śiva) ay pinutol ang mga bisig ni Savitṛ at gayundin ang mga mata ni Bhaga; at winasak din niya ang mga ngipin ni Pūṣan sa dulo ng kaniyang busog. Ipinahihiwatig ng taludtod na ang galit na di napipigil sa alitan ng paghahandog ay nagbubunga ng mabigat at di-makatwirang pinsala kahit sa mga iginagalang na diyos—ginagawang marahas na paghihiganti ang ritwal na dapat sana’y para sa kaayusan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of uncontrolled anger: when fury governs action, even sacred contexts and exalted beings become subject to disproportionate injury, and order (dharma) is eclipsed by retaliation.
Vaiśampāyana narrates a moment where Tryambaka (Śiva), in anger, maims Savitṛ (cuts off his arms), blinds Bhaga (destroys his eyes), and breaks Pūṣan’s teeth using the tip of his bow—depicting a violent divine intervention amid a sacrificial dispute.