रत्या मत्या च गत्या च ययाहमभिसन्धिता । जीवितप्रियतां महां धिड़मां संक्लेशभागिनीम्
ratyā matyā ca gatyā ca yayāham abhisandhitā | jīvitapriyatāṁ mahāṁ dhiḍḍhāmāṁ saṅkleśabhāginīm ||
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Sa pamamagitan ng kanyang pag-ibig, ng kanyang malinaw na pag-unawa, at ng kanyang marangal na asal, napasunod niya ang aking loob kaya napilitan akong magpatuloy sa buhay, nalimutan ang sarili kong panata. Sumpain ang malaking pagkakapit ko sa buhay—ang bahaging ito sa pagdurusa—sapagkat dahil dito kailangan kong tiisin ang napakabigat na paghihirap.”
वैशमग्पायन उवाच
The verse highlights the ethical tension between attachment to life and the acceptance of suffering: clinging to life can prolong anguish, and the speaker condemns their own life-attachment as a cause of continued distress.
In Vaiśaṃpāyana’s narration, a grieving speaker reflects that a woman’s affection, wisdom, and conduct compelled them to continue living; the speaker then reproaches their own strong attachment to life for making them endure ongoing pain.