Shloka 9
नचोक्ता नैव चानुक्तास्त्वहिता: परुषा गिर: | प्रतिजल्पन्ति वै धीरा: सदा तूत्तमपूरुषा:
na coktā naiva cānuktās tv ahitāḥ paruṣā giraḥ | pratijalpanti vai dhīrāḥ sadā tūttama-pūruṣāḥ ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Ang mabagsik at nakapipinsalang salita ay hindi dapat unang bigkasin, ni hindi rin dapat bigkasin bilang tugon. May mga taong hamak ang loob na kahit sa karaniwang usapan ay nagbubuga ng mapait na pananalita. Ang hindi nagsisimula sa kabagsikan ngunit sumasagot nang mabagsik kapag napukaw, sila ang nasa gitnang uri. Ngunit ang matatag at tunay na dakila ay hindi kailanman nagpapakawala ng malupit at mapanakit na salita—magsalita man nang mabagsik ang iba o hindi.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches restraint in speech: harmful, harsh words should not be initiated and should not be returned even as retaliation. True excellence is shown by maintaining gentle, beneficial speech regardless of provocation.
In the Sabha Parva context, Yudhiṣṭhira articulates a standard of noble conduct, classifying people by how they respond to harsh speech and presenting the ideal of the self-controlled ‘uttama-pūruṣa’ who never speaks injuriously.