Shloka 9
अध्याय ६४ — सभामध्ये क्रोध-निवारणम्
Restraint of wrath in the royal assembly
भिनत्ति शिरसा शैलमहिं भोजयते च य: । धीरेव कुरुते तस्य कार्याणामनुशासनम् | यो बलादनुशास्तीह सोअमित्रं तेन विन्दति
bhिनत्ति śirasā śailam ahiṁ bhojayate ca yaḥ | dhīreva kurute tasya kāryāṇām anuśāsanam || yo balād anuśāstīha so 'mitraṁ tena vindati |
Wika ni Duryodhana: “Ang sinumang magtangkang biyakin ang bundok sa pamamagitan ng sariling ulo, at ang sinumang magpapainom pa ng gatas at mag-aalaga ng ahas—ang ganyang tao ay itinutulak ng maling udyok tungo sa pananakit sa sarili. Gayunman, ang matatag at pangkalahatang katalinuhan na siyang namamahala sa lahat ang nag-aayos ng takbo ng bawat gawain. Ngunit ang taong dito’y naghaharing sa kapwa sa pamamagitan lamang ng dahas, sa mismong asal na iyon ay ginagawa niyang kaaway ang mga pinipilit niya.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
Forceful control and imposed instruction breed hostility; wise governance relies on steadiness and appropriate guidance rather than coercion, since coercion turns the other party into an enemy.
In the Sabha Parva context of political counsel and rivalry, Duryodhana reflects on how people can be driven into harmful actions (like headbutting a mountain or rearing a snake) and concludes that ruling others by sheer force backfires by creating enemies.