Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
त्रिंशद्दासीक एकैको यान् बिभर्ति युधिष्ठिर: । राजा युधिष्ठिर अपने घरमें बसनेवाले अट्ठासी हजार स्नातकोंका भरण-पोषण करते हैं। उनमेंसे प्रत्येककी सेवाके लिये तीस-तीस दासियाँ प्रस्तुत रहती हैं
triṁśad dāsīka ekaiko yān bibharti yudhiṣṭhiraḥ |
Sinabi ni Duryodhana: “Pinananatili ni Yudhiṣṭhira ang gayong mga tao na sa bawat isa na kanyang tinutustusan, tatlumpung aliping babae ang laging nakahanda upang maglingkod.” Sa daloy ng salaysay, hindi ito papuri kundi isang mapanuyang paghahambing upang itampok ang pambihirang kasaganaan at pagkakaloob sa sambahayan ni Yudhiṣṭhira—na lalo pang nagpapaliyab sa inggit ni Duryodhana at nagpapatalas sa tunggaliang moral sa pagitan ng pagkabukas-palad na nakaugat sa dharma at ng nakalalasong paninibugho na humahantong sa alitan.
दुर्योधन उवाच
The verse illustrates how visible prosperity and generous patronage can become an occasion for envy in others; ethically, it warns that jealousy distorts perception and can turn another’s dharmic success into a trigger for hostility.
In the Sabha Parva’s courtly setting, Duryodhana is describing (and implicitly resenting) the scale of Yudhiṣṭhira’s establishment and the lavish service available to those under his care, building the emotional groundwork for later antagonism.