Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Adhyāya 48 — Duryodhana’s Account of Tribute and the Provisioned Court (सभा पर्व, अध्याय ४८)

उस मयके ही कहनेसे किंकरनामधारी भयंकर राक्षसगण उस सभाको एक स्थानसे दूसरे स्थानपर ले जाते हैं। अतः इसके लिये भी शोक-संताप क्‍यों किया जाय? भारत! तुमने जो अपनेको असहाय बताया है, वह मिथ्या है; क्योंकि तुम्हारे ये सब भाई तुम्हारी आज्ञाके अधीन हैं ।। द्रोणस्तव महेष्वास: सह पुत्रेण वीर्यवान्‌ सूतपुत्रश्न राधेयो गौतमश्न महारथ:,महान्‌ धनुर्धर और पराक्रमी द्रोणाचार्य अपने पुत्र अश्वत्थामाके साथ तुम्हारी सहायताके लिये उद्यत हैं। राधानन्दन सूतपुत्र कर्ण, महारथी कृपाचार्य, भाइयोंसहित मैं तथा राजा भूरिश्रवा--इन सबके साथ तुम भी सारी पृथ्वीपर विजय प्राप्त करो

mayena hi kathitena kiṅkaranāmadhāriṇaḥ bhayaṅkarā rākṣasagaṇāḥ tāṃ sabhāṃ ekasmāt sthānād anyasmin sthāne nayanti; ataḥ asyāpi kṛte śoka-santāpaḥ kathaṃ kriyatām? bhārata! tvayā yaḥ ātmā asahāya iti proktaḥ sa mithyā; yasmāt tava ime sarve bhrātaraḥ tava ājñāyāḥ adhīnāḥ. droṇas tava maheṣvāsaḥ saha putreṇa vīryavān; sūtaputraḥ rādhēyaḥ, gautamaḥ mahārathaḥ; bhrātṛbhiḥ saha ahaṃ ca rājā bhūriśravāś ca—etaiḥ sarvaiḥ saha tvam api sarvāṃ pṛthivīṃ vijayāya yāhi.

Wika ni Duryodhana: “Sa utos ni Maya, ang mga nakapanghihilakbot na rākṣasa na may pangalang ‘Kiṅkara’ ay kayang buhatin ang bulwagang iyon mula sa isang pook tungo sa iba. Kaya bakit pa magdadalamhati kahit dahil dito? O Bhārata, ang pag-aangkin mong ikaw ay walang sandigan ay hindi totoo, sapagkat ang lahat ng kapatid mo ay nasa ilalim ng iyong utos. Si Drona, ang dakilang mamamana, kasama ang kanyang matapang na anak na si Aśvatthāmā, ay handang umalalay sa iyo; gayundin si Radheya Karna, anak ng tagapagpaandar ng karwahe, at si Kripa ng angkan ni Gautama, isang dakilang mandirigmang-karwahe—kasama ako at ang aking mga kapatid, at si Haring Bhūrishravas. Kasama naming lahat, ikaw man ay dapat lumabas upang magwagi sa buong daigdig.”

द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
तवof you/your
तव:
Adhikarana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
महेष्वासःgreat bowman
महेष्वासः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहेष्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
पुत्रेणwith (his) son
पुत्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
वीर्यवान्valorous, powerful
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
सूतपुत्रःthe charioteer’s son
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
राधेयःRadheya (Karna)
राधेयः:
Karta
TypeNoun
Rootराधेय
FormMasculine, Nominative, Singular
गौतमःGautama (Kripa)
गौतमः:
Karta
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular

दुर्योधन उवाच

दुर्योधन (Duryodhana)
मय (Maya)
किंकर-नामधारी राक्षस (Kiṅkara-named rākṣasas)
सभा (the wondrous assembly-hall)
भारत (Bhārata—address to Dhṛtarāṣṭra)
द्रोण (Droṇa)
अश्वत्थामा (Aśvatthāmā)
राधेय/कर्ण (Rādheya/Karṇa)
कृप/गौतम (Kṛpa of the Gautama line)
भूरिश्रवा (Bhūrishravas)
पृथिवी (the earth)