Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् | ततः कमलपत्राक्ष॑ं कृष्ण लोकनमस्कृतम् । ववन्दे तत् तदा तेजो विवेश च नराधिप
utpatantaṁ mahārāja gaganād iva bhāskaram | tataḥ kamalapatrākṣaṁ kṛṣṇaṁ lokanamaskṛtam | vavande tat tadā tejo viveśa ca narādhipa ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O dakilang hari, isang maningning na liwanag ang umakyat paitaas, na wari’y araw na sumisilang sa kalangitan. Pagkaraan, ang liwanag na iyon ay yumukod sa paggalang kay Kṛṣṇa—may matang gaya ng talulot ng lotus at sinasamba ng buong daigdig—at agad na pumasok sa Kanya. Ipinahahayag ng tagpong ito na kahit bumagsak ang isang mapusok na haring kaaway, ang pinakadakilang diwa ng pagka-Diyos ay hindi nawawasak; ito’y nagbabalik sa tunay nitong pinagmulan, pinagtitibay ang kataas-taasang kalagayan ni Kṛṣṇa at ang kaayusang moral: ang pagmamataas at pananakit ay humahantong sa pagbagsak, samantalang ang banal ay nananatiling naghahari.”
वैशम्पायन उवाच
The verse underscores Kṛṣṇa’s supreme divinity: the ‘tejas’ (spiritual radiance/essence) ultimately belongs to and returns to him. Even an enemy’s end becomes a revelation of cosmic order—violence and arrogance lead to ruin, while the divine source remains the final refuge and ground of being.
After the fall of the opposing king (contextually Śiśupāla), the assembled rulers witness a brilliant radiance rise upward like the sun. That radiance bows to Kṛṣṇa and then merges into him, marking a dramatic sign of Kṛṣṇa’s lordship and the resolution of the episode.