Shloka 43
Jarāsandha–Bhīma Niyuddha-prastāvaḥ
Commencement of the Regulated Duel
भवन्तीति नृलोके5स्मिन् विदितं मम सर्वश: । के यूयं पुष्पवन्तश्न भुजैज्याकृतलक्षणै:,कुरुनन्दन! उस समय सत्यप्रतिज्ञ राजा जरासंधने वेषग्रहणके विपरीत आचरणवाले उन तीनोंकी निन््दा करते हुए कहा--“ब्राह्मणो! इस मानव-जगतमें सर्वत्र प्रसिद्ध है कि स्नातक-व्रतका पालन करनेवाले ब्राह्मण समावर्तन आदि विशेष निमित्तके बिना माला और चन्दन नहीं धारण करते। मुझे भी यह अच्छी तरह मालूम है। आपलोग कौन हैं? आपके गलेमें फ़ूलोंकी माला है और भुजाओंमें धनुषकी प्रत्यंचाकी रगड़का चिह्न स्पष्ट दिखायी देता है
bhavantīti nṛloke ’smin viditaṃ mama sarvaśaḥ | ke yūyaṃ puṣpavantaś ca bhujair jyākṛta-lakṣaṇaiḥ, kurunandana |
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Batid ko ito nang lubos, at sa daigdig ng tao’y malaganap ang kaalaman kung paano kumikilos ang mga ganyang tao. Sino kayo? May suot kayong mga garland ng bulaklak, at sa inyong mga bisig ay malinaw ang mga bakas na gawa ng pagkikiskisan ng tali ng busog!” (Sa gayon, si Jarāsandha—tapat sa kanyang panata—ay pumuna sa tatlo dahil sa asal na salungat sa kanilang anyo, na nagpapahiwatig na ang panlabas na bihis at mga tanda sa katawan ay nagbubunyag ng buhay-mandirigma, hindi ng disiplina ng brāhmaṇa.)
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Outer roles and inner realities must align: social and ethical disciplines (ācāra) leave recognizable signs, and deception is exposed when conduct and bodily marks contradict an assumed identity. The verse also highlights a king’s duty to discern truth and uphold propriety.
Jarāsandha, noticing flower garlands and the telltale abrasions of a bowstring on the visitors’ arms, challenges them about who they really are. Though they appear in a different guise, their warrior marks betray them, prompting his suspicion and rebuke.