Shloka 12
Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief
Sabhā Parva, Adhyāya 13
इस प्रकार श्रीमह्याभारत सभापवके अन्तर्गत लोकपालसभाख्यानपर्वमें पाण्डु-संदेश- कथनविषयक बारहवाँ अध्याय पूरा हुआ,वार्धुषी यज्ञसत्त्वानि गोरक्ष॑ कर्षणं वणिक्
iti prakāraḥ śrīmahābhārate sabhāparvaṇi antargate lokapālasabhākhyānaparvaṇi pāṇḍu-sandeśa-kathanaviṣayakaḥ dvādaśo 'dhyāyaḥ samāptaḥ | vārdhuṣī yajñasattvāni gorakṣaṃ karṣaṇaṃ vaṇik |
Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Sabhā Parva—lalo na sa bahaging tinatawag na “Salaysay ng mga Kapulungan ng mga Tagapangalaga ng Daigdig”—natapos ang ikalabindalawang kabanata, na tumatalakay sa pagsasalaysay ng mensahe ni Pāṇḍu. Ang mga pangwakas na salita’y nagpapagunita sa mga haliging nagpapatatag ng maayos na pamumuhay: yaman at pagpapautang, mga sangkap para sa paghahandog, pag-iingat sa mga baka, pagsasaka, at kalakalan—na nagpapahiwatig na ang matuwid na pamamahala ay hindi lamang nakasalalay sa kapangyarihan, kundi sa etikal na pag-iingat sa mga saligang pangkabuhayan at pangritwal ng lipunan.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The chapter-ending formula highlights that dharmic stability depends on sustaining society’s key supports—ritual resources (yajña), cattle protection, agriculture, trade, and responsible management of wealth—implying that righteous rule is measured by how well these are protected and regulated.
This is a colophon marking the completion of the twelfth chapter within the Lokapāla-sabhā narrative section of Sabhā Parva, identified as dealing with the telling of Pāṇḍu’s message.