Shloka 7
उत्पातदर्शनम् — Portents and Kāla among the Vṛṣṇis
Devanagari script
ततो जिगमिषलन्तस्ते वृष्ण्यन्धकमहारथा: । सान्तः:पुरास्तदा तीर्थयात्रामैच्छन् नरर्षभा:,तदनन्तर पुरुषश्रेष्ठ वृष्णि और अन्धक महारथियोंने अपनी स्त्रियोंके साथ उस समय तीर्थयात्रा करनेका विचार किया। अब उनमें द्वारका छोड़कर अन्यत्र जानेकी इच्छा हो गयी थी
Translation
Pagkaraan, ang mga dakilang mandirigmang Vṛṣṇi at Andhaka—mga lalaking mararangal—nang magnasang umalis, ay nagpasiyang magsagawa ng tīrtha-yātrā kasama ang kanilang mga babae sa loob ng palasyo. Nasa kanila na ang pagnanais na lisanin ang Dvārakā at tumungo sa ibang dako.
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from there/then')
जिगमिषलन्तःwishing to depart/go
जिगमिषलन्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootजिगमिषु
FormMasculine, nominative, plural (present participle-like usage of desiderative adjective: 'wishing to go')
तेthose/they
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, nominative, plural
वृष्णि-अन्धक-महारथाःthe great warriors (of the) Vrishnis and Andhakas
वृष्णि-अन्धक-महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootवृष्णि + अन्धक + महारथ
FormMasculine, nominative, plural
स-अन्तःपुराःtogether with their women/household (with inner-apartments)
स-अन्तःपुराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्तःपुर
FormMasculine, nominative, plural
तदाat that time
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
FormAvyaya (temporal adverb)
तीर्थ-यात्राम्a pilgrimage
तीर्थ-यात्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा
FormFeminine, accusative, singular
ऐच्छन्desired/wished
ऐच्छन्:
TypeVerb
Rootइष्
FormImperfect (लङ्), parasmaipada, 3rd person, plural
नर-ऋषभाःbulls among men, best of men
नर-ऋषभाः:
Karta
TypeNoun
Rootनर + ऋषभ
FormMasculine, nominative, plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes