Shloka 81
कालो हादृश्यो नृप विप्रकोपा- न्लिदर्शयन् कर्णवधं ब्रुवाण: । भूमिस्तु चक्र ग्रसतीत्यवोचत्- कर्णस्य तस्मिन् वधकाल आगते,नरेश्वरर उस समय काल अदृश्य रहकर ब्राह्मणके क्रोधसे कर्णके वधकी सूचना देता हुआ उसकी मृत्युका समय उपस्थित होनेपर इस प्रकार बोला--“अब भूमि तुम्हारे पहियेको निगलना ही चाहती है”
kālo hādṛśyo nṛpa viprakopān nidarśayan karṇavadhaṃ bruvāṇaḥ | bhūmistu cakraṃ grasatītyavocat karṇasya tasmin vadhakāla āgate ||
Sinabi ni Sañjaya: “O Hari, ang Panahon—na nananatiling di-nakikita—ay wari’y itinuturo ang itinakdang pagkamatay ni Karṇa, na dinala ng poot ng isang brāhmaṇa. Nang dumating ang sandali ng kanyang kamatayan, nagsalita ito nang ganito: ‘Ngayon, ang lupa mismo ay naghahangad na lunukin ang iyong gulong.’”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames Karṇa’s end as the convergence of Time (kāla) and the moral force of a brāhmaṇa’s wrath/curse: actions and their consequences ripen inevitably, and even great warriors are subject to fate shaped by ethical causality.
Sañjaya narrates that at the very moment destined for Karṇa’s death, an unseen ‘Time’ announces the fatal sign: the earth will seize (swallow) Karṇa’s chariot wheel—an omen and practical impediment that leaves him vulnerable in battle.