Shloka 66
कवच कट जानेपर कर्णको कुपित हुए अर्जुनने चार उत्तम तीखे बाणोंसे पुनः क्षत- विक्षत कर दिया। शत्रुके द्वारा अत्यन्त घायल किये जानेपर कर्ण वात, पित्त और कफ सम्बन्धी ज्वर (त्रिदोष या सन्निपात)-से आतुर हुए मनुष्यकी भाँति अधिक पीड़ाका अनुभव करने लगा ।। महाभनुर्मण्डलनि:सृतै: शितैः: क्रियाप्रयत्नप्रहितैर्बलेन च | ततक्ष कर्ण बहुभि: शरोत्तमै- बिभिद मर्मस्वपि चार्जुनस्त्वरन्,अर्जुनने उतावले होकर क्रिया, प्रयत्त और बलपूर्वक छोड़े गये तथा विशाल धनुर्मण्डलसे छूटे हुए बहुसंख्यक पैने और उत्तम बाणोंद्वारा कर्णके मर्मस्थानोंमें गहरी चोट पहुँचाकर उसे विदीर्ण कर दिया
sañjaya uvāca |
mahābhanur-maṇḍala-niḥsṛtaiḥ śitaiḥ kriyā-prayatna-prahitaiḥ balena ca |
tatakṣa karṇaṃ bahubhiḥ śarottamaiḥ bibhida marmasv api cārjunas tvaran ||
Wika ni Sañjaya: Nang maputol ang baluti, muling sinugatan ni Arjuna na nagngangalit si Karṇa sa apat na piling matatalim na palaso. At nang siya’y lubhang masugatan ng kaaway, lalo pang tumindi ang kaniyang sakit, gaya ng taong pinahihirapan ng lagnat na sanni-pāta—ang sabayang pag-alsa ng hangin, apdo, at plema. Pagkaraan, mula sa malawak na kurba ng kaniyang busog, si Arjuna ay nagmadaling magpakawala ng napakaraming matutulis at mahuhusay na palaso, pinakawalan sa husay, pagsisikap, at lakas; paulit-ulit nilang tinusok si Karṇa, maging sa kaniyang mga mahalagang bahagi.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh moral landscape of righteous war: mastery, effort, and strength can decisively shape outcomes, yet victory is inseparable from suffering. It underscores the Kshatriya duty to act with disciplined skill while recognizing the grave human cost borne by even the greatest heroes.
Sanjaya describes Arjuna rapidly releasing many sharp, powerful arrows from his bow. These strike Karna repeatedly, piercing vital points and causing severe pain; the accompanying prose gloss compares Karna’s agony to a man afflicted by a tri-dosha (sannipāta) fever.