Shloka 21
अध्याय ९ — कर्णस्य प्रहारः, योधयुग्मनियोजनम्, शैनेय-कैकेययोर्युद्धविन्यासः
पलायमान: कृपणो दीनात्मा दीनपौरुष:
palāyamānaḥ kṛpaṇo dīnātmā dīnapauruṣaḥ, kaccin na nihataḥ śūro yathānye kṣatriyarṣabhāḥ | sūta! kiṃ me putro duḥśāsano dīnacitto puruṣārthaśūnyaḥ kāyaravat palāyan hataḥ? tāta! sa yuddhasthale kiṃcid dīnatāpūrṇaṃ vyavahāraṃ na kṛtavān? yathānye kṣatriyaśiromaṇayaḥ hatāḥ, kiṃ tathā śūravīro duḥśāsano na nihataḥ? |
Wika ni Dhṛtarāṣṭra: “Tumatakas sa dalamhati, dukha at abang-loob, at humina ang pagkalalaki—hindi ba napatay na ang bayaning iyon, gaya ng iba pang pangunahing toro sa hanay ng mga kṣatriya? O Sūta, sabihin mo sa akin: ang anak kong si Duḥśāsana ba, mahina ang loob at salat sa paninindigan, ay napatay habang tumatakbo na parang duwag? Anak ko, hindi naman siya nagpakita ng kahiya-hiyang asal sa larangan ng digmaan, hindi ba? Kung paanong bumagsak ang ibang bantog na mandirigmang kṣatriya, hindi ba bumagsak din sa gayong paraan ang matapang na Duḥśāsana?”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya ideal that death in battle is preferable to disgraceful flight, while also exposing how parental attachment and anxiety can distort judgment—Dhṛtarāṣṭra measures his son’s fate primarily through the lens of honor and reputation rather than moral accountability.
Dhṛtarāṣṭra, hearing reports of heavy losses, anxiously questions Sañjaya about Duḥśāsana. He fears his son may have been killed while fleeing in cowardice and asks whether Duḥśāsana maintained proper battlefield conduct, like other renowned kṣatriya champions who have fallen.