Shloka 33
कर्णके बाणोंसे उनके शरीरोंके टुकड़े-टुकड़े हो गये और वे प्राणशून्य होकर कराहते हुए पृथ्वीपर गिर पड़े। जैसे विशाल वनमें भयानक बलशाली और क्रोधमें भरे हुए सिंहसे विदीर्ण किये गये हाथियोंके झुंड धराशायी हो जाते हैं, वैसी ही दशा उन पांचालयोद्धाओंकी भी हुई ।। पज्चालानां प्रवरान् संनिहत्य प्रसह्य योधानखिलानदीन: । ततः स राजन् विरराज कर्णो यथाम्बरे भास्कर उग्ररश्मि:,राजन! पांचालोंके समस्त श्रेष्ठ योद्धाओंका बलपूर्वक वध करके उदार वीर कर्ण आकाशकमें प्रचण्ड किरणोंवाले सूर्यके समान प्रकाशित होने लगा
sañjaya uvāca | karṇake bāṇaiḥ teṣāṃ śarīrāṇi khaṇḍa-khaṇḍāni babhūvuḥ, te prāṇaśūnyāḥ krandamānāḥ pṛthivyāṃ nipetuḥ | yathā vipule vane bhayānaka-bala-sampannena krodha-pūrṇena siṃhena vidīrṇā gaja-yūthāḥ dharāśāyino bhavanti, tathā teṣāṃ pāñcāla-yodhānām api daśā babhūva || pāñcālānāṃ pravarān saṃnihātya prasahya yodhān akhilān adīnaḥ | tataḥ sa rājan virarāja karṇo yathāmbare bhāskara ugraraśmiḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: “Tinamaan ng mga palaso ni Karṇa, nagkapira-piraso ang kanilang mga katawan; wala nang buhay, daing nang daing, bumagsak sila sa lupa. Gaya sa malawak na gubat, ang isang nakapangingilabot at makapangyarihang leon, punô ng poot, ay pumupunit sa kawan ng mga elepante hanggang sila’y mabuwal—gayon din ang sinapit ng mga mandirigmang Pāñcāla. Matapos patayin sa lakas ang lahat ng pangunahing mandirigma ng Pāñcāla, ang di-natitinag na Karṇa ay nagningning, O Hari, na parang araw sa langit na may mababangis na sinag.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the double-edged nature of martial dharma: extraordinary prowess and fearlessness can coexist with immense suffering. It invites reflection on how war magnifies skill and glory while simultaneously producing irreversible loss, reminding the listener to weigh duty against the human cost.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Karṇa’s arrows devastate the Pāñcāla fighters, leaving them lifeless on the ground. After killing the foremost among them, Karṇa is described as radiant and dominant on the battlefield, likened to the fierce-rayed sun in the sky.